Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Dorukhan Besin, 18–24 ay arası çocukları olan ebeveynlerden en sık duyduğu cümlenin “Hocam, çocuğum çok inatlaştı” olduğunu söyledi. Bu durumun çoğu zaman inat değil, gelişimin en kritik basamaklarından biri olduğuna dikkat çeken Dr. Besin, “Bu dönem çocuğun ‘ben’ demeyi öğrendiği dönemdir. Yürümeyi öğrenmiş, çevresini keşfedebiliyor, seçim yapabiliyor. Ancak duygularını düzenleyecek beyin olgunluğuna henüz sahip değil. Krizlerin temel nedeni bu gelişimsel çelişkidir” dedi.

Hayır Kelimesi Sıkça Kullanılıyor

Bu dönemde çocukların “hayır” kelimesini sık kullandığını belirten Dr. Besin, istedikleri olmadığında yere yatabildiklerini, oyuncaklarını paylaşmak istemediklerini ve basit bir kıyafet değişiminin bile zorlu hale gelebildiğini ifade etti. Bu tablonun ebeveynler için yıpratıcı olabileceğini dile getiren Dr. Besin, “Bu davranışlar sağlıksız değil, tam tersine sağlıklı gelişimin göstergesidir. Bu yaşta dürtü kontrolünden sorumlu beyin bölgeleri henüz olgunlaşmamıştır. Duygu merkezleri ise oldukça aktiftir. Yani his güçlü, kontrol zayıftır. Bu nedenle kriz anında mantık yürütmek çoğu zaman işe yaramaz” diye konuştu.

Ebeveynlere Önemli Tavsiyeler

Ebeveynlere önemli önerilerde bulunan Dr. Besin, bu gibi durumlarda sakin kalmanın büyük önem taşıdığını vurguladı. Net ve kısa sınırlar koymanın, çocuğa seçenek sunmanın (“Mavi tişört mü, kırmızı mı?” gibi) ve kriz anında uzun açıklamalardan kaçınmanın süreci kolaylaştıracağını belirterek, “Çocuğun duygusunu kabul etmek önemlidir: ‘Şu an çok kızdın, anlıyorum.’ Bu cümle davranışı onaylamak değil, duyguyu görmektir” dedi. Ebeveynlerin bağırmamaları, tehdit etmemeleri, sürekli taviz vermemeleri ve utandırıcı bir dil kullanmamaları gerektiğini de sözlerine ekledi.

Hangi Durumlarda Değerlendirme Gerekli?

Krizlerin çok uzun sürmesi, çocuğun kendine zarar vermesi ya da tabloya gelişimsel bir gecikmenin eşlik etmesi durumunda mutlaka bir değerlendirme yapılması gerektiğini belirten Dr. Besin, sözlerini şöyle tamamladı: “Çoğu çocukta bu dönem geçicidir. 18–24 ay arası ‘inat dönemi’ değil, kimlik gelişiminin başlangıcıdır. Ebeveyn için zorlayıcı olabilir ancak çocuk için bir büyüme sürecidir. Ve her büyüme süreci biraz sarsıntılıdır.”